Richtlijn voor processen en leveringscondities van staaldraad voor koudstuiken
Bekijk de bewerkingsvolgorde, leveringscondities en de functie van elke bewerking per normensysteem. Controleer bij het selecteren van de code ook de staalsoort, materiaalvorm, versienummer van de norm en acceptatie-eisen.
De functie van elke bewerking
Walsdraad en traceerbaarheid
Controleer de staalsoort, de oventrommel, de specificaties en de kwaliteitsdocumenten, en zorg voor traceerbaarheid van grondstof tot eindproduct.
Beitsen
Verwijder de roestlaag om het oppervlak voor te bereiden voor latere warmtebehandelingen of oppervlaktecoatings.
Sferoïdiserend gloeien
Verbeter de carbidevorm en plasticiteit van geschikte staalsoorten; dit verschilt van gewone gloeien en oplosgloeien.
Oppervlaktebehandeling en fosfatering
Creëer een geschikte smeermiddelmatrix; zoutzuurbehandeling, fosfatering en smeerprocedures zijn afzonderlijke processen.
Koudtrekken en licht trekken
Reguleer de afmetingen en doorsnede met gereedschappen; het laatste lichte trekken en het grootschalige koudtrekken hebben verschillende effecten op de microstructuur en de eigenschappen.
Inspectie
Controleer de afmetingen, het oppervlak, de prestaties en de bestellingsvereisten, en registreer aspecten zoals sferoïdisering en decarbonisatie.
Verpakking
Bescherm de staaldraad voor koudstuiken conform het contract om roestvorming, beschadigingen en vermenging tijdens transport te voorkomen.
Verzending
Controleer de labels, ovenbatches, hoeveelheden en leveringsdocumenten en bewaar de traceerbaarheid van de verzending.
JIS G 3507-2:2005 Table 1 (3), §5 · JIS G 3508-2:2005 · JIS G 3509-2:2003
DA is niet zomaar ‘koudtrekken gevolgd door gloeien’: JIS G 3507-2 tabel 1 noot (3) omvat twee routes: ‘koude bewerking → gloeien → koude bewerking’ of ‘gloeien van walsdraad → koude bewerking’. DA zelf garandeert geen sferoïdiserend gloeien. Commerciële benamingen zoals DAD en AD moeten per processtap worden bevestigd en mogen niet zonder meer als standaardclassificatie van deze tabel worden beschouwd. De letters R, A en K aan het einde van de staalsoortnummers van SWCH duiden op de desoxidatieklasse en dienen gescheiden te worden gehouden van D en de bewerkingsmethoden van DA. Boriumstaal en laaggelegeerd staal moeten respectievelijk worden gecontroleerd volgens G 3508-2 en G 3509-2; de regels voor koolstofstaal uit de tabel mogen niet direct worden toegepast.
D
walsdraad→Koudtrekken
JIS G 3507-2 tabel 1 noot (3)
DA
walsdraad→Koudtrekken→Gloeien→Koudtrekken
JIS G 3507-2 tabel 1 noot (3)
DA
walsdraad→Gloeien→Koudtrekken
JIS G 3507-2 tabel 1 noot (3)
D · G 3508-2
walsdraad→Koudtrekken
JIS G 3508-2:2005 · Table 1 (2) · SWCHB223 / 320 / 420 / 526 / 620
DD staat voor direct koudtrekken; DFAR/DFAB wordt getrokken uit reeds gegloeide walsdraad/staven, terwijl DFSR/DFSB wordt getrokken uit reeds gesferoïdiseerde walsdraad/staven. SAFS ondergaat na de laatste koude diameterverkleining nog een sferoïdiserende gloeiing; AIP en SAIP worden vóór de eindelijke lichte trekbeurt respectievelijk gegloeid en gesferoïdiserd. Reinigen en coaten zijn afzonderlijke processen. CHQ, AK en FG hebben betrekking op kwaliteiten geschikt voor koudstuiken, aluminiumdesoxidatie en fijnkorreligheid, en zijn geen warmtebehandelingsroutes.
EN 10263-2/-3/-4/-5:2017 · DIN 1654:1989 (historical)
+AC betekent sferoïdiserend gloeien, +C koudtrekken en +LC licht trekken. +AC+C betekent niet noodzakelijk licht trekken. Pas EN 10263-2/-3/-4/-5 toe volgens staalgroep en productvorm; +FP geldt voor de betreffende staven. +AT voor austenitische/duplexstaalsoorten verschilt van +A voor ferritische/martensitische soorten. +H/+HH/+HL/+CH betreffen hardbaarheid of kernharding, niet de gloeivolgorde.
De volgende voorbeelden tonen proceseisen uit andere klantspecificaties. De werkelijke volgorde wordt bepaald door de bestelling en technische overeenkomst die beide partijen hebben bevestigd. Gemeenschappelijke termen zoals SAIP worden uitgelegd volgens de toepasselijke nationale of internationale norm; deze voorbeelden vormen geen universele leveringsspecificatie.
HD · W/R–PC–SKP–CP
walsdraad→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Licht trekken / skin-pass→Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
S)AIP · W/R–PC–SA–PC–SKP–CP
walsdraad→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Licht trekken / skin-pass→Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
SAIP · W/R–PC–WD–SA–PC–SKP–CP
walsdraad→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Licht trekken / skin-pass→Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
PASAIP · W/R–LA–PC–WD–SA–PC–SKP–CP
walsdraad→Gloeien bij lage temperatuur→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Licht trekken / skin-pass→Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
PSASAIP · W/R–PC–SA–PC–WD–SA–PC–SKP–CP
walsdraad→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Licht trekken / skin-pass→Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
W/R
walsdraad
Voorbeeld van een afgesproken proces
PC · Pickling & Coating
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling
Voorbeeld van een afgesproken proces
WD · Wire Drawing
Koudtrekken
Voorbeeld van een afgesproken proces
SKP · Skin Pass
Licht trekken / skin-pass
Voorbeeld van een afgesproken proces
LA · Low Temperature Annealing
Gloeien bij lage temperatuur
Voorbeeld van een afgesproken proces
RA · Regular Annealing
Gloeien
Voorbeeld van een afgesproken proces
SA · Spheroidized Annealing
Sferoïdiserend gloeien
Voorbeeld van een afgesproken proces
CP · Coil Packing
Verpakking
Voorbeeld van een afgesproken proces
Warmtebehandeling en leveringsconditie
Hieronder worden volgens tabel 18 van EN 10027-1:2016 de 29 behandelingssymbolen voor staalproducten toegelicht. De algemene betekenis van de symbolen, de door de productnormen toegestane leveringscondities en de daadwerkelijke bewerkingsvolgorde dienen afzonderlijk te worden gecontroleerd; deze tabel geeft niet aan dat alle condities op koudstuikdraad van toepassing zijn en vormt geen garantie voor leveringscapaciteit.
EN 10027-1:2016 · Table 18
+A
Zachtgloeien: een gloeibehandeling gericht op het verlagen van de hardheid en het verbeteren van de bewerkbaarheid.
+AC
Sferoïdiserend gloeien: een behandeling die de carbiden in geschikte staalsoorten tot een sferische vorm brengt.
+AR
Walsconditie: zonder verdere aanwijzingen voor speciale wals- of warmtebehandelingen.
+AT
Oplossingsgloeien: een oplossingsgloeibehandeling volgens de desbetreffende staalsoort.
+C
Koudverharding: ontstaan door koudbewerking; de precieze bewerkingsmethode hangt af van de productnorm.
+Cnnn
Koudverharding, met een minimumtreksterkte van nnn MPa.
+CPnnn
Koudverharding, met een minimumrekgrens bij 0,2% vervorming van nnn MPa.
+CR
Koudgewalste toestand.
+DC
De leveringsconditie wordt door de fabrikant gekozen, maar moet wel voldoen aan de relevante normen en ordervereisten.
+FP
Behandeld tot de voorgeschreven ferriet-perlietmicrostructuur en hardheidsbereik.
+HC
Warmgewalst→Koudverharding: ontstaan door koudbewerking; de precieze bewerkingsmethode hangt af van de productnorm.
+I
Isotherme behandeling; structuur en eigenschappen worden bepaald volgens de specifieke norm of technische overeenkomst.
+LC
Lichte nabewerking (skin-pass): licht walsen of licht trekken.
+M
Thermomechanisch vormgevende toestand.
+N
Normaliseren of normalisatievormgevende toestand.
+NT
Normaliseren→Ontlaten
+P
Precipitatiegeharde toestand, voor de daarvoor geschikte staalsoorten.
+Q
Geharde toestand.
+QA
Gehard met afkoeling in lucht.
+QO
Gehard met afkoeling in olie.
+QT
Harden→Ontlaten
+QW
Gehard met afkoeling in water.
+RA
Rekristallisatiegloeien.
+S
Behandeling om de knipbaarheid in koude toestand te verbeteren.
+SR
Spanningsarm maken.
+T
Ontlaten toestand.
+TH
Behandeld tot een afgesproken hardheidsbereik.
+U
Zonder warmtebehandeling; de specifieke oorspronkelijke bewerkingsstaat wordt vastgesteld volgens de productnorm.
+WW
Halfwarm vervormde toestand.
+QT betekent gehard en vervolgens ontlaten (veredeld); +Q alleen gehard en +T alleen ontlaten. +N betekent genormaliseerd of normaliserend gevormd; +NT genormaliseerd en vervolgens ontlaten. Materiaal dat veredeld wordt geleverd moet worden onderscheiden van sferoïdiserend gegloeid koudstuikmateriaal voor latere veredeling; bestel volgens de toepasselijke productnorm.
+A, +AC, +AT, +RA en +SR hebben verschillende behandelingsdoelen: respectievelijk zachtgloeien, sferoïdiserend gloeien, oplossen, rekristalliseren en spanningen verminderen; +I staat voor isotermische behandeling en mag niet alleen op basis van dit symbool worden gebruikt om het microstructuurtype of de sferoïdiseringsgraad te bepalen.
+C betekent in deze algemene tabel verstevigd door koudbewerking; in productnormen zoals EN 10263 betekent het koudgetrokken. +LC is een lichte nabewerking (skin-pass), door licht walsen of licht trekken. Ook +M, +HC en +WW worden volgens de toepasselijke productnorm uitgelegd.
+Cnnn en +CPnnn specificeren respectievelijk de minimale treksterkte en de minimale rekgrens bij 0,2% vervorming, uitgedrukt in MPa. +TH geeft aan dat de behandeling is uitgevoerd tot een overeengekomen hardheidsbereik; de exacte waarden, testmethoden en bemonsteringslocaties dienen expliciet te worden vastgelegd; het is geen synoniem voor sferoïdiserend gloeien.
Bij dezelfde code kan de betekenis variëren afhankelijk van de gebruikte symbolentabel. Zo duiden +A, +S en +T in tabel 17 van EN 10027-1 op een bepaalde bekleding, terwijl dezelfde codes in tabel 18 verwijzen naar behandelingstoestanden. Bij bestelling dienen de productnorm, staalsoort, toestand en keuringsvoorwaarden tegelijk te worden gespecificeerd.
Bewerkingstoestanden en bewerkingsvolgorden voor blankstaal
ISO 683-7:2023 en EN ISO 683-7:2024 gelden voor de desbetreffende ongelegeerde en gelegeerde blankstaalproducten en worden onderscheiden van de EN 10263-leveringstabellen voor koudstuikmateriaal. De toepasselijke staalsoorten, productvormen, afmetingen en mechanische eigenschappen van de onderstaande bewerkingen en combinaties worden aan de hand van de bijbehorende tabellen gecontroleerd.
ISO 683-7:2023 · EN ISO 683-7:2024
+C
Koudtrekken
+SH
Schillen / draaien
+G
Slijpen
+PL
Polijsten
+C+G
Koudtrekken→Slijpen
+C+PL
Koudtrekken→Polijsten
+QT+SH
Harden→Ontlaten→Schillen / draaien
+C+QT
Koudtrekken→Harden→Ontlaten
+QT+C
Harden→Ontlaten→Koudtrekken
+A+SH
Zachtgloeien→Schillen / draaien
+A+C
Zachtgloeien→Koudtrekken
+FP+SH
Beheerste ferriet-perlietstructuur en hardheid→Schillen / draaien
+FP+C
Beheerste ferriet-perlietstructuur en hardheid→Koudtrekken
+C+N
Koudtrekken→Normaliseren
+C+A
Koudtrekken→Zachtgloeien
+C+FP
Koudtrekken→Beheerste ferriet-perlietstructuur en hardheid
+N+SH
Normaliseren→Schillen / draaien
Eisen aan hardbaarheid en behandelingstoestand
+H, +HH, +HL en +CH zijn acceptatie-eisen voor hardbaarheid of kernharding. Ze betekenen niet dat het geleverde materiaal al veredeld (+QT) is. Volgens EN 10263-3/-4 paragraaf 6.4 en ISO 4954-1 worden de eindafschrikproef (Jominy), de hardbaarheidsband, de kernhardheid en de toepasselijke diameter gecontroleerd.
+H
Normale hardbaarheidsband, gecontroleerd aan de hand van de hardheidseisen van de eindafschrikproef.
+HH
Beperkte hardbaarheidsband met dezelfde bovengrens als de bijbehorende +H-band.
+HL
Beperkte hardbaarheidsband met dezelfde ondergrens als de bijbehorende +H-band.
+CH
Er wordt een vereiste voor de harthardheid gesteld, waarbij de bijbehorende maximale diameter en harthardheid worden gecontroleerd.
Procescombinaties en bewerkingsvolgorde
De voorbeelden verklaren de bewerkingsvolgorde. Leg de gloeieisen voor LA/RA vast, of PC fosfatering omvat en of de laatste D licht trekken betekent. Onderscheid SAF van SAFS volgens ASTM F2282 en bevestig of (S) sferoïdiserend gloeien vereist. De toepasselijke norm, staalsoort en overeengekomen technische eisen bepalen het werkelijke proces.
HD · PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
RA · PC–RA
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Gloeien
SA · PC–SA
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Sferoïdiserend gloeien
RAIP · PC–RA–PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
(S)AIP · PC–SA–PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
SAF · PC–D–SA–PC
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling
SAIP · PC–D–SA–PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
PASAF · PC–LA–PC–D–SA–PC
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling
PASAIP · PC–LA–PC–D–SA–PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
PSASAIP · PC–SA–PC–D–SA–PC–D
Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken→Sferoïdiserend gloeien→Beitsen en overeengekomen oppervlaktebehandeling→Koudtrekken
+AT+C
Oplossingsgloeien→Koudtrekken
roestvrij staal, per structuurgroep en bijbehorende tabellen
+AT+C+AT
Oplossingsgloeien→Koudtrekken→Oplossingsgloeien
roestvrij staal, per structuurgroep en bijbehorende tabellen
roestvrij staal, per structuurgroep en bijbehorende tabellen
Procesaanduidingen volgens DIN en EN
In historische DIN-aanduidingen betekent K koudtrekken en GKZ sferoïdiserend gloeien. De combinaties beschrijven de volgorde; het zijn niet allemaal vaste levertoestanden in de huidige EN-normen. Herhaalde routes +AC+C+AC en een afsluitende +LC moeten afzonderlijk worden overeengekomen. C betekent trekken; alleen LC duidt uitdrukkelijk licht trekken aan.
K
+U+C
K+GKZ
+U+C+AC
GKZ+K
+AC+C
K+GKZ+K
+U+C+AC+LC
GKZ+K+GKZ
+AC+C+AC
GKZ+K+GKZ+K
+AC+C+AC+LC
Internationale en overige nationale en regionale normen
ISO 4954-1:2024 geldt voor ongelegeerd en gelegeerd staal; ISO 4954-2:2024 voor roestvast staal. Ze vervangen ISO 4954:2022. Pas KS, CNS, IS en GOST toe volgens de bestelde productvorm en relevante productnorm. GOST 10702 betreft staven voor koudmassiefvormen. Nationale EN-voorvoegsels duiden nationale overnames van dezelfde Europese norm aan.
Leg staalsoort en normuitgave, eindmaten en toleranties, oppervlak of coating, mechanische eigenschappen, sferoïdisering, ontkoling, keuringsdocumenten en traceerbaarheid van de smelt vast. Soortgelijke codes bewijzen geen uitwisselbaarheid. Creation Group bewerkt en levert koudstuikdraad; het daaropvolgende vormen en warmtebehandelen van onderdelen wordt getoetst aan het proces van de klant.