Bắt đầu từ một khiếu nại của khách hàng về đai ốc ống dầu 20MnB4
"Lô vật liệu này khó gia công, hãy thử đổi sang lô khác xem sao."
Khi xảy ra hiện tượng kéo sợi trong quá trình dập nguội, nhân viên tại hiện trường thường nghĩ ngay đến việc thay vật liệu. Nhưng sau khi thay vật liệu mà vấn đề vẫn còn, vậy bước tiếp theo phải làm gì?
Trong một lần kiểm tra tại nhà máy khách hàng, đai ốc ống dầu lục giác ngoài bằng thép 20MnB4 xuất hiện tình trạng kéo sợi, đồng thời thiết bị phát ra tiếng kêu bất thường. Trong khi thiết bị và khuôn vẫn giữ nguyên, khách hàng đã chuyển sang sử dụng thép mác 35 để sản xuất thử.
Tiếng kêu có giảm bớt đôi chút, nhưng các sản phẩm lấy ra từ dây chuyền vẫn bị kéo sợi như cũ.
Kết quả này không thể trực tiếp kết luận ai đúng ai sai, nhưng nó nhắc chúng ta rằng: không nên chỉ tập trung vào việc thay đổi vật liệu liên tục.
Hình ảnh gốc tại hiện trường số 27
Giày chật chân, chỉ cần đổi tất là giải quyết được sao?
Nếu một chỗ nào đó trong giày gây cấn chân, việc đổi tất có thể giúp đi lại thoải mái hơn đôi chút, nhưng vị trí gây ma sát vẫn không biến mất.
Hiện tượng kéo sợi trong dập nguội đôi khi cũng tương tự như vậy.
Chúng tôi đã lấy mẫu ở từng công đoạn, so sánh và nhận thấy giữa các bộ phận khuôn có hiện tượng khe hở lắp ghép không đủ. Khách hàng sau khi đo đạc lại cũng xác nhận điều này.
Nói một cách đơn giản: khi vật liệu đi qua một số vị trí nhất định, lẽ ra nó phải trượt qua dễ dàng, nhưng lại bị ép và cọ xát không đáng có. Một khi lớp bảo vệ bề mặt bị tổn hại, lực ma sát phía sau có thể làm hỏng bề mặt, dẫn đến hiện tượng kéo sợi.
Vì vậy, lớp màng phủ không phải càng dày thì càng đảm bảo. Giống như khi giày đã chật, không thể chỉ trông chờ vào việc đổi tất để giải quyết vấn đề.
Hình ảnh gốc tại hiện trường số 17, hình ảnh gốc tại hiện trường số 15
Có dầu, không có nghĩa là bôi trơn đã ổn
Còn một chi tiết đáng lưu ý tại hiện trường: dầu bôi trơn trên máy đã khá đặc, nhân viên vận hành cho biết đã lâu chưa thay dầu, đồng thời bề mặt lục giác của sản phẩm cũng xuất hiện hiện tượng đen xỉn.
Có nhiều nguyên nhân khiến dầu trở nên đặc, không thể đơn giản quy cho việc "đã lâu không thay dầu". Ngoài yếu tố thời gian sử dụng, cần chú ý cả những tạp chất lẫn vào dầu và xem chúng đã được loại bỏ hiệu quả hay chưa.
Trong quá trình gia công, các tạp chất như phoi sắt, cặn lớp phủ bề mặt có thể lẫn vào dầu. Nếu không được lọc kỹ, các hạt kim loại sẽ tuần hoàn cùng dầu, quay trở lại giữa khuôn và phôi, làm tăng mức độ trầy xước bề mặt và mài mòn khuôn.
Tương tự như dùng khăn lau kính mà trong đó lẫn hạt cát, mục đích ban đầu là bảo vệ bề mặt, nhưng lại có thể khiến vết xước ngày càng nhiều.
Vì vậy, "có dầu" và "bôi trơn hiệu quả" không phải là một. Cần đánh giá cả trạng thái dầu và hiệu quả lọc. Hiện tượng dầu đặc và đen xỉn quan sát được trong trường hợp này là dấu hiệu để tiếp tục kiểm tra, chứ không thể khẳng định ngay rằng đã có ô nhiễm phoi kim loại.
Khi sự phù hợp trong lắp ghép không đạt yêu cầu, đồng thời điều kiện bôi trơn cũng gặp vấn đề, việc chỉ yêu cầu tăng thêm độ dày lớp màng phủ của vật liệu sẽ không thể giải quyết hết mọi vấn đề.
Điều khách hàng cần không chỉ là "thử đổi sang lô khác xem sao"
Quá trình kiểm tra lần này đã xác định khe hở khuôn không đủ là một trong những nguyên nhân gây kéo sợi, đồng thời đưa ra các khuyến nghị xử lý đối với vấn đề lắp ghép và bôi trơn; tuy nhiên, hiệu quả cải thiện vẫn cần được xác nhận thông qua tái kiểm tra thực tế.
Đối với khách hàng, thiệt hại không chỉ nằm ở vài sản phẩm lỗi, mà còn ở thời gian dừng máy, chi phí thay vật liệu và những lần thử nghiệm thiếu định hướng liên tiếp.
Chúng tôi cung cấp vật liệu, đồng thời luôn quan tâm đến việc vật liệu khi đến tay khách hàng thì vì sao lại hoạt động tốt hoặc không tốt. Những vấn đề thuộc về bản thân vật liệu, chúng tôi sẽ xử lý trực tiếp; còn những vấn đề liên quan đến lắp ghép trong gia công, chúng tôi sẽ phối hợp phân tích cùng khách hàng tại hiện trường. Việc giúp khách hàng biết rõ bước tiếp theo cần kiểm tra ở đâu sẽ có giá trị hơn là chỉ nói chung chung rằng "vật liệu không có vấn đề".
Nếu bạn cũng gặp tình trạng kéo sợi trong dập nguội, dù đã thay vật liệu vẫn khó gia công, hoặc cùng một loại vật liệu nhưng chất lượng lúc tốt lúc xấu, đừng vội kết luận nguyên nhân. Hãy gửi cho chúng tôi hình ảnh sản phẩm lỗi, mác thép và công đoạn phát sinh vấn đề; chúng tôi sẽ giúp bạn xác định hướng kiểm tra ban đầu, và nếu cần sẽ tiến hành phân tích chuyên sâu dựa trên mẫu vật.