20MnB4 yağ borusu somunuyla ilgili bir müşteri şikayetinden yola çıkarak
"Bu malzeme kolay delinmiyor, bir başka parça deneyelim."
Soyuk başa dövme sırasında yüzeyde çizikler oluştuğunda, sahada genellikle ilk olarak malzeme değişikliği düşünülür. Ancak malzeme değiştirildikten sonra da sorun devam ediyorsa, sonraki adım ne olmalıdır?
Bir müşteri tesisinde yapılan incelemede, 20MnB4 altıgen yağ borusu somunlarında yüzeyde çizikler meydana geldi ve ekipman da anormal sesler çıkarıyordu. Müşteri, ekipman ve kalıp değişikliğine gitmeden 35 numara çeliği kullanarak deneme üretimi yaptı.
Ses biraz azaldı, ancak alınan ürünlerin hepsinde hâlâ yüzeyde çizikler vardı.
Bu sonuç doğrudan kimin haklı ya da haksız olduğunu belirleyemez, ancak şunu hatırlatır: Sadece malzeme değiştirmekle iş bitmez.
Saha orijinal fotoğrafı 27
Ayakkabı ayağı sıktığında, çorap değiştirerek sorun çözülebilir mi?
Ayakkabının içindeki belirli bir nokta ayağı sıkıyorsa, çorap değiştirerek yürümek biraz daha rahat olabilir, ancak ayağı rahatsız eden o bölge ortadan kalkmaz.
Soyuk başa dövmede oluşan yüzey çizikleri de bazen aynı durumdadır.
Her işlem istasyonundan alınan örnekleri karşılaştırdığımızda, geçiş kalıbı uyumunda yeterli boşluk bulunmadığı tespit edildi. Müşteri tarafından yapılan tekrar ölçümde de bu durum doğrulandı.
Daha açıkça söylemek gerekirse: Malzeme bazı bölgelerden geçerken normalde sorunsuzca ilerlemesi gerekirken, beklenmedik bir sıkışma ve sürtünme yaşanıyor. Yüzeydeki kayganlaştırıcı tabaka zarar gördüğünde, sonraki işlemlerde oluşan sürtünme yüzeyde hasara yol açarak çizikler oluşturabilir.
O yüzden kaplama her zaman daha kalın olduğunda daha güvenli değildir. Tıpkı ayakkabı ayağı sıktığında, sadece çorap değiştirerek sorunu çözemeyeceğiniz gibi.
Saha orijinal fotoğrafı 17 Saha orijinal fotoğrafı 15
Yağ varsa, bunun kayganlığın iyi olduğu anlamına gelmediği
Sahada dikkat çekici bir diğer detay ise makinenin yağının oldukça koyulaşmış olmasıdır. Operatör, uzun süredir yağın değiştirilmediğini belirtti ve ürünlerin altıgen yüzeylerinde siyahlaşma görüldü.
Yağın koyulaşmasının birden fazla nedeni olabilir; bunu yalnızca "uzun süredir yağ değiştirilmemiş" şeklinde açıklamak doğru değildir. Kullanım süresinin yanı sıra, yağın içine ne karıştığı ve yabancı maddelerin etkin şekilde temizlenip temizlenmediği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İşleme sırasında metal talaşları, yüzey kaplamasından kalan kalıntılar gibi yabancı maddeler yağ sistemine karışabilir. Eğer yağ filtrelenmemişse, metal parçacıklar yağ ile birlikte dolaşarak yeniden kalıp ile iş parçası arasındaki bölgede birikir ve yüzeydeki aşınmayı ile kalıp aşınmasını artırır.
Tıpkı cam silerken kullanılan bezin içine kum tanecikleri karıştığında, camı korumak yerine daha çok çizmesi gibi.
O yüzden "yağ var" ile "kayganlık etkili" aynı şey değildir. Yağın durumu ve filtreleme sisteminin etkinliği mutlaka incelenmelidir. Bu örnekte gözlemlenen koyulaşma ve siyahlaşma, ek incelemeler için önemli ipuçlarıdır; ancak bunların demir talaşı kirliliğini doğruladığı anlamına gelmez.
İşleme uyumu yetersizse ve yağlama koşulları da problemliyse, malzemenin kaplama kalınlığını artırmak tek başına tüm sorunları çözmeye yetmez.
Müşterinin ihtiyacı olan şey, sadece "başka bir parça deneyelim" değil
Bu incelemede geçiş kalıbı boşluğu yetersizliği yüzey çiziklerinin nedenleri arasında gösterilmiş ve uyum ile yağlama sorunlarına yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Bunların iyileştirici etkisi ise üretime dönük tekrar testlerle doğrulanacaktır.
Müşteri açısından kayıp sadece birkaç hatalı ürünle sınırlı değildir; daha çok ekipmanın durması, malzeme değişiklikleri ve sürekli yönetsiz denemelerle artar.
Malzeme tedarik ederken, müşterinin makinesinde malzemenin neden iyi çalıştığını veya neden çalışmamasını da önemsiyoruz. Sorun malzemenin kendisine aitse, doğrudan ele alıyoruz; işleme uyumuyla ilgili sorunlarsa saha verileriyle birlikte değerlendiriyoruz. Müşteriye "malzeme sorunu yok" demekten ziyade, bir sonraki adımda nereyi kontrol etmesi gerektiğini bildirmek daha değerlidir.
Eğer siz de soğuk başa dövmede yüzey çizikleriyle karşılaşıyor, malzeme değiştirseniz bile sorun çözülmüyorsa veya aynı malzemeyle bile performans değişiyorsa, önce soruna kesin bir hüküm vermeyin. Hatalı parçaların fotoğraflarını, malzeme sınıfını ve problemin yaşandığı işlem aşamasını bize gönderin; öncelikle hangi yönde araştırma yapmanız gerektiğini belirleyebilir, gerekirse örnekler üzerinden detaylı analiz yapabiliriz.