Hình dạng cacbit và khả năng tạo hình nguội
Ủ cầu hóa được sử dụng cho một số thép cacbon trung bình và cao, thép chứa bo và thép hợp kim khi cần khả năng tạo hình nguội tốt. Nung nóng, giữ nhiệt và làm nguội có kiểm soát làm thay đổi hình dạng và phân bố cacbit nhằm giảm sức cản biến dạng và làm đồng đều tổ chức tế vi. Chế độ xử lý phụ thuộc vào mác thép, tổ chức ban đầu, thiết bị và yêu cầu đơn hàng.
Cacbit dạng cầu hỗ trợ dập nguội như thế nào?
- Có thể giảm sức cản biến dạng và tải lên máy.
- Có thể cải thiện khả năng chống nứt khi tạo hình chi tiết phức tạp qua nhiều bước.
- Giảm dao động độ cứng và tổ chức tế vi có thể giúp ổn định sản xuất.
- Cần kiểm chứng độ cứng, tổ chức tế vi, thoát cacbon và ứng xử khi tạo hình. Chỉ ủ không bảo đảm chi tiết không nứt.
Từ thép dây cán nóng đến giao hàng: ví dụ
Trình tự này không áp dụng nguyên trạng cho mọi vật liệu. Thứ tự công đoạn, số lần ủ và bước kéo cuối phụ thuộc vào mác thép, kích thước, tổng mức biến dạng, trạng thái giao hàng và thỏa thuận với khách hàng.
- Thép dây cán nóng (R)
- Tẩy gỉ bằng axit
- Ủ cầu hóa (SA)
- Tẩy gỉ bằng axit và phốt phát hóa (PC)
- Ủ cầu hóa (SA)
- Kéo dây (D)
- Tẩy gỉ bằng axit và phốt phát hóa (PC)
- Kéo dây (D)
- Kiểm tra
- Đóng gói
- Giao hàng
Cần kiểm soát gì khi ủ?
Khí quyển bảo vệ, độ đồng đều nhiệt độ trong lò, quá trình nung so với nhiệt độ chuyển biến, thời gian giữ nhiệt và diễn biến làm nguội cùng ảnh hưởng đến tổ chức tế vi. Bài viết không quy định nhiệt độ hoặc tốc độ làm nguội chung cho mọi trường hợp. Các thông số phải được kiểm chứng cho từng loại thép, lò và điều kiện kỹ thuật của đơn hàng.
Ý nghĩa các ký hiệu công đoạn
Nhà sản xuất và khách hàng có thể sử dụng ký hiệu khác nhau. Thỏa thuận kỹ thuật cần nêu đầy đủ trình tự công đoạn.
- PC — Tẩy gỉ bằng axit và phốt phát hóa
- Loại bỏ vảy oxit và tạo lớp hỗ trợ bôi trơn cho bước kéo tiếp theo.
- LA — Ủ ở nhiệt độ thấp
- Nhiệt luyện phù hợp với trạng thái vật liệu.
- RA — Ủ
- Làm mềm hoặc điều chỉnh tổ chức tế vi; riêng ký hiệu này không có nghĩa là thường hóa.
- SA — Ủ cầu hóa
- Làm cacbit có dạng cầu hơn để cải thiện khả năng tạo hình nguội.
- D — Kéo dây
- Giảm tiết diện qua khuôn kéo và kiểm soát kích thước.
- HD — Kéo không qua ủ trung gian
- Kéo trực tiếp mà không xen công đoạn ủ.
- AIP — Ủ trung gian
- Công đoạn ủ trong quá trình sản xuất.
Ví dụ về các lộ trình công nghệ
- Ủ: PC → RA
- Ủ cầu hóa: PC → SA
- Kéo sau ủ: PC → RA/SA → PC → D
- Kéo trước ủ cầu hóa: PC → D → SA → PC
- Kéo cuối: PC → D → SA → PC → D
- Có ủ nhiệt độ thấp: PC → LA → PC → D → SA → PC; thêm D khi cần
- Ủ cầu hóa và kéo lặp lại: PC → SA → PC → D → SA → PC → D
Chỉ ủ chưa đủ chứng minh chất lượng giao hàng
Kiểm chứng cần bao gồm tổ chức tế vi của cacbit, độ cứng, thoát cacbon, cơ tính, bề mặt, kích thước và thử chồn nguội hoặc thử tạo hình thực tế. Tiêu chí chấp nhận phải căn cứ vào tiêu chuẩn áp dụng, bản vẽ khách hàng và thỏa thuận kỹ thuật của đơn hàng. Bài viết không đưa ra giới hạn số chung cho mọi trường hợp.