Zmiana postaci węglików na strukturę bardziej odpowiednią do formowania na zimno
Wyżarzanie sferoidyzujące stosuje się przede wszystkim do stali średniowęglowych, wysokowęglowych, borowych i stopowych, gdy wymagana jest duża zdolność do odkształcenia na zimno. Kontrolowane nagrzewanie, wygrzewanie i chłodzenie zmieniają kształt oraz rozmieszczenie węglików, aby zmniejszyć opór odkształcenia i poprawić jednorodność struktury. Przebieg obróbki należy dobrać do gatunku stali, struktury wyjściowej, możliwości urządzeń i wymagań zamówienia.
Jak struktura sferoidalna pomaga w spęczaniu na zimno?
- Może zmniejszyć opór odkształcenia i obciążenie urządzeń.
- Może poprawić odporność na pękanie podczas wieloetapowego formowania złożonych części.
- Ograniczenie wahań twardości i struktury sprzyja stabilności produkcji.
- Właściwości należy potwierdzić badaniem twardości, struktury, odwęglenia i próbami formowania. Samo wyżarzanie nie gwarantuje braku pęknięć.
Od walcówki do wysyłki: przykładowy przebieg procesu
Nie jest to stały schemat dla wszystkich materiałów. Kolejność operacji, liczba wyżarzań i końcowe ciągnienie zależą od gatunku stali, wymiarów, całkowitego odkształcenia, stanu dostawy i uzgodnień z klientem.
- Walcówka (R)
- Trawienie
- Wyżarzanie sferoidyzujące (SA)
- Trawienie i fosforanowanie (PC)
- Wyżarzanie sferoidyzujące (SA)
- Ciągnienie (D)
- Trawienie i fosforanowanie (PC)
- Ciągnienie (D)
- Kontrola
- Pakowanie
- Wysyłka
Co należy kontrolować podczas wyżarzania?
Atmosfera ochronna, równomierność temperatury w piecu, przebieg nagrzewania w pobliżu temperatur krytycznych, czas wygrzewania i sposób chłodzenia wspólnie wpływają na strukturę końcową. Nie podajemy jednej temperatury ani szybkości chłodzenia dla wszystkich stali. Parametry wymagają weryfikacji dla danego gatunku, pieca i warunków technicznych zamówienia.
Objaśnienie oznaczeń operacji
Skróty mogą mieć różne znaczenie u różnych klientów i producentów. W uzgodnieniach technicznych należy podawać pełny przebieg procesu.
- PC — trawienie i fosforanowanie
- Usuwanie zgorzeliny oraz przygotowanie warstwy wspomagającej smarowanie podczas późniejszego ciągnienia.
- LA — wyżarzanie w niskiej temperaturze
- Obróbka cieplna dobierana do stanu materiału.
- RA — wyżarzanie
- Zmiękczanie materiału lub zmiana jego struktury.
- SA — wyżarzanie sferoidyzujące
- Uzyskiwanie bardziej kulistej postaci węglików w celu poprawy podatności na formowanie na zimno.
- D — ciągnienie
- Zmniejszanie przekroju przez ciągadło i kontrola wymiarów.
- HD — ciągnienie bez wyżarzania pośredniego
- Bezpośrednie ciągnienie bez pośredniej obróbki wyżarzającej.
- AIP — wyżarzanie międzyoperacyjne
- Etap wyżarzania w toku procesu.
Jak czytać przykładowe ciągi operacji?
- Wyżarzanie: PC → RA
- Wyżarzanie sferoidyzujące: PC → SA
- Ciągnienie po wyżarzaniu: PC → RA/SA → PC → D
- Ciągnienie przed wyżarzaniem sferoidyzującym: PC → D → SA → PC
- Końcowe ciągnienie: PC → D → SA → PC → D
- Etap wyżarzania w niskiej temperaturze: PC → LA → PC → D → SA → PC; w razie potrzeby ponownie D
- Wielokrotne wyżarzanie sferoidyzujące i ciągnienie: PC → SA → PC → D → SA → PC → D
Jakości nie potwierdza samo wykonanie wyżarzania
Weryfikacja dostawy powinna obejmować strukturę po sferoidyzacji, twardość, warstwę odwęgloną, właściwości mechaniczne, stan powierzchni, wymiary oraz próbę spęczania na zimno lub rzeczywistego formowania. Kryteria odbioru wynikają z właściwej normy, rysunku klienta i uzgodnień technicznych zamówienia. Nie stosujemy tu uniwersalnych progów liczbowych.