1. Teslim koşulları ve geçerli gereklilikler
Tablo C.1 – Teslimde ısıl işlem durumu, ürün biçimi ve geçerli gerekliliklerin birleşimleri
| Teslim koşulu | Sembol | Filmaşin | Çubuk | Tel |
|---|---|---|---|---|
| Sıcak haddelenmiş veya yüzeyi soyulmuş | +AR or +PE | X | X | X |
| Soğuk çekilmiş | +AR+C | — | X | X |
| Soğuk çekilmiş ve küreselleştirme tavı uygulanmış | +AR+C+AC | — | X | X |
| Soğuk çekilmiş, küreselleştirme tavı uygulanmış ve hafif soğuk çekilmiş | +AR+C+AC+LC | — | X | X |
| Küreselleştirme tavı uygulanmış veya bu tavdan sonra yüzeyi soyulmuş | +AC or +AC+PE | X | X | X |
| Küreselleştirme tavı uygulanmış ve soğuk çekilmiş | +AC+C | — | X | X |
| Küreselleştirme tavı uygulanmış, soğuk çekilmiş ve yeniden küreselleştirme tavı uygulanmış | +AC+C+AC | — | X | X |
| Küreselleştirme tavı uygulanmış, soğuk çekilmiş, yeniden küreselleştirme tavı uygulanmış ve hafif soğuk çekilmiş | +AC+C+AC+LC | — | X | X |
X = uygulanır, — = uygulanmaz.
Sipariş sırasında başka teslim koşulları kararlaştırılabilir.
Sipariş esasına göre geçerli gereklilikler
| Tablolardaki çelik adları esas alınarak sipariş edilen | Gereklilik |
|---|---|
| C.2, C.3, C.4, C.5 or C.6 | C.2 ve C.3'e göre kimyasal bileşim, C.4, C.5 ve C.6'ya göre mekanik özellikler. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6, C.7, C.8 or C.9 | C.2 ve C.3'e göre kimyasal bileşim, C.4, C.5 ve C.6'ya göre mekanik özellikler, C.7, C.8 ve C.9'a göre sertleşebilirlik değerleri. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6 or C.10 | C.2 ve C.3'e göre kimyasal bileşim, C.4, C.5 ve C.6'ya göre mekanik özellikler, C.10'a göre asgari çekirdek sertliği ve azami çap. |
Teklif talebi ve sipariş sırasında mutabık kalınırsa Ek E kapsamındaki ek veya özel gereklilikler uygulanır.
Kaynak: ISO 4954:2018, Tablo C.1, sayfa 34. Tablo, ürün biçimi, teslim koşulu ve gereklilikler arasındaki standart ilişkisini gösterir. Tedarik ayrıca teyit edilmelidir.
2. Kimyasal bileşim
Tablo C.3 – Su verme ve menevişleme için bor alaşımlı çeliklerin kimyasal bileşimi (döküm analizi)
37MnB5 için standardın döküm analizi referans gereklilikleri. Belirli bir döküme ait sonuçlar için o dökümün analizine başvurulmalıdır. Sipariş standardı ile hammadde ve bitmiş ürüne ilişkin gereklilikler ayrı ayrı teyit edilmelidir.
| Element | Kütlece oran, % |
|---|---|
| C | 0.35–0.40 |
| Si | ≤0.30 |
| Mn | 1.15–1.45 |
| P | ≤0.025 |
| S | ≤0.025 |
| Cr | ≤0.30 |
| Mo | — |
| B | 0.0008–0.005 |
| Cu | ≤0.25 |
Listede yer almayan elementler, ergitme işleminin tamamlanması için yapılan ilaveler dışında, alıcının onayı olmadan kasıtlı olarak eklenmemelidir. Sertleşebilirliği, mekanik özellikleri veya uygunluğu bozabilecek elementlerin hurda ya da diğer üretim malzemelerinden geçmesini önlemek için tedbir alınmalıdır.
Soğuk dövme performansını iyileştirmek için 0.020–0.050% aralığında Al ilave edilebilir.
a: Aksi belirtilmedikçe tek değerler üst sınırdır. Tire işareti içeriğin sıfır olduğu anlamına gelmez.
b: Tablo C.8 uyarınca sertleşebilirlik şartı bulunan çeliklerde kükürt ve fosfor dışında belirtilen sınırlardan küçük sapmalara izin verilir. Sapmalar karbonda 0.01% değerini, diğer elementlerde Tablo 2'deki değerleri aşmamalıdır.
c: Sipariş sırasında daha düşük bir silisyum içeriği kararlaştırılabilir. Bu durumda sertleşebilirlik gibi belirtilen özellikler üzerindeki etkiler değerlendirilmelidir.
d: Azami krom içeriği 0.30% olarak belirtilmişse teklif talebi ve sipariş sırasında alt sınır da kararlaştırılabilir.
e: 30MoB1'in çekirdeğe kadar sertleşmesi için Cr alt sınırı 0.15% olmalıdır. Bu sınır teklif talebi ve sipariş sırasında kararlaştırılabilir. Belirli uygulamalarda daha düşük bir Cr üst sınırı da kararlaştırılabilir.
Kaynak: ISO 4954:2018, Tablo C.3, sayfa 37 (PDF sayfa 43). Tablo ve notlarla birlikte standardın tam metnine başvurulmalıdır.
3. Mekanik özellikler
Tablo C.6 – Bor alaşımlı çeliklerin mekanik özellikleri
| Çelik adı | Çap | Teslim koşulu | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| +AR or +PE | +AC or +AC+PE | +AR+C | +AR+C+AC | +AR+C+AC+LC | +AC+C | |||||||||
| üzeri, mm | kadar, sınır dâhil, mm | Rm azami, MPa | Z asgari, % | Rm azami, MPa | Z asgari, % | Rm azami, MPa | Z asgari, % | Rm azami, MPa | Z asgari, % | Rm azami, MPa | Z asgari, % | Rm azami, MPa | Z asgari, % | |
| 37MnB5 | 2 | 5 | — | — | — | — | — | — | 610 | 64 | 650 | 62 | — | — |
| 37MnB5 | 5 | 40 | — | — | 620 | 62 | — | — | 600 | 64 | 640 | 62 | 720 | 57 |
+AR teslim koşulundaki çekme dayanımı değerleri, Tablo C.3'te ilgili çelik kalitesi için verilen bileşim aralığının tümüyle uyumlu değildir. Verilen çap ve bileşim için çekme dayanımı değerleri ile sertleşebilirlik şartlarının uyumu kontrol edilmelidir.
Kaynak: ISO 4954:2018, Tablo C.6, sayfa 42. Rm çekme dayanımı, Z kopmada kesit daralmasıdır. Değerler yalnızca belirtilen çap aralıkları ve teslim koşulları için geçerlidir.
4. Sertleşebilirlik gereklilikleri
Tablo C.8 – Belirtilen normal sertleşebilirliğe (+H) sahip bor alaşımlı çelikler için sertlik sınırları
| Çelik adı | Sembol | Östenitleştirme sıcaklığı, °C (±5 °C) | Sınır | Su verilen uçtan belirtilen uzaklıkta (mm) ölçülen sertlik, HRC | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | ||||
| 37MnB5 | +H | 850 | azami | 60 | 60 | 59 | 58 | 57 | 57 | 55 | 53 | 48 | — | — | — | — | — | — |
| 37MnB5 | +H | 850 | asgari | 52 | 51 | 50 | 48 | 43 | 37 | 32 | 29 | — | — | — | — | — | — | — |
Kaynak: ISO 4954:2018, Tablo C.8, sayfa 47.
Tablo C.10 – Çekirdek sertleştirme deneyinde (+CH) en az 90% martenzit için asgari çekirdek sertliği ve azami çap
| Çelik adı | Sembol | Östenitleştirme sıcaklığı, °C (±5 °C), bkz. not a | Asgari çekirdek sertliği, HRC | Azami çap, mm, bkz. not b |
|---|---|---|---|---|
| 37MnB5 | +CH | 850 | 48 | 16 |
a: Rehber olarak sertleştirme sıcaklığında en az 30 dakika bekletme önerilir.
b: Belirtilen azami çaplara her çelik kalitesinin en düşük sertleşebilirliğinde ulaşılabilir. +HH kaliteleri için azami çap artırılabilir.
Kaynak: ISO 4954:2018, Tablo C.10, sayfa 50.
Bu değerler, belirtilen deney koşullarındaki standart referanslarıdır. Tedarik durumu, belirli bir kesite uygunluk ve üretimdeki ısıl işlem yöntemi ayrıca doğrulanmalıdır. Teslim şartları teknik incelemeye tabidir.