1. Stany dostawy i obowiązujące wymagania
Tabela C.1 – Zestawienie stanów po obróbce cieplnej przy dostawie, postaci wyrobu i obowiązujących wymagań
| Stan dostawy | Symbol | Walcówka | Pręt | Drut |
|---|---|---|---|---|
| Walcowany na gorąco lub łuszczony | +AR lub +PE | X | X | X |
| Ciągniony na zimno | +AR+C | — | X | X |
| Ciągniony na zimno i wyżarzany sferoidyzująco | +AR+C+AC | — | X | X |
| Ciągniony na zimno, wyżarzany sferoidyzująco i lekko ciągniony na zimno | +AR+C+AC+LC | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco lub wyżarzany sferoidyzująco i łuszczony | +AC lub +AC+PE | X | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco i ciągniony na zimno | +AC+C | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco, ciągniony na zimno i ponownie wyżarzany sferoidyzująco | +AC+C+AC | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco, ciągniony na zimno, ponownie wyżarzany sferoidyzująco i lekko ciągniony na zimno | +AC+C+AC+LC | — | X | X |
X = ma zastosowanie; — = nie ma zastosowania.
Inne stany dostawy można uzgodnić przy zamówieniu.
Wymagania obowiązujące w zależności od podstawy zamówienia
| Zamawiany według oznaczeń stali z tabel | Wymaganie |
|---|---|
| C.2, C.3, C.4, C.5 lub C.6 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6, C.7, C.8 lub C.9 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6; hartowność według C.7, C.8 i C.9. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6 lub C.10 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6; minimalna twardość rdzenia i maksymalna średnica według C.10. |
Wymagania uzupełniające lub specjalne według załącznika E stosuje się, jeżeli uzgodniono je na etapie zapytania i zamówienia.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.1, strona 34. Tabela zestawia postać wyrobu, stan dostawy i wymagania według normy. Faktyczne warunki dostawy należy potwierdzić oddzielnie.
2. Skład chemiczny
Tabela C.2 – Skład chemiczny stali bez dodatku boru do ulepszania cieplnego (analiza wytopowa)
Wymagania normy dla analizy wytopowej stali 42CrMo4. Są to wymagania odniesienia, a nie wyniki analizy konkretnego wytopu. Normę zamówienia oraz wymagania dla surowca i wyrobu gotowego należy potwierdzić odrębnie.
| Pierwiastek | Udział masowy, % |
|---|---|
| C | 0.38–0.45 |
| Si | ≤0.30 |
| Mn | 0.60–0.90 |
| P | ≤0.025 |
| S | ≤0.025 |
| Cr | 0.90–1.20 |
| Ni | — |
| Mo | 0.15–0.30 |
| Cu | ≤0.25 |
Pierwiastków niewymienionych nie wolno celowo dodawać bez zgody zamawiającego, z wyjątkiem dodatków niezbędnych do wykończenia wytopu. Należy ograniczać wprowadzanie ze złomu i innych materiałów produkcyjnych pierwiastków, które mogłyby pogorszyć hartowność, właściwości mechaniczne lub przydatność stali.
W celu poprawy podatności na spęczanie na zimno można dodać 0.020–0.050% Al.
a: Pojedyncze wartości oznaczają wartości maksymalne, o ile nie podano inaczej. Kreska nie oznacza zawartości zerowej.
b: W stalach o wymaganej hartowności według tabel C.7 i C.9 dopuszcza się niewielkie odchylenia od podanych granic, z wyjątkiem siarki i fosforu. Odchylenie nie może przekraczać 0.01% dla węgla ani wartości z tabeli 2 dla pozostałych pierwiastków.
c: Na etapie zapytania i zamówienia można uzgodnić przedział zawartości węgla o szerokości 0.04 punktu procentowego, np. 0.33–0.37%.
d: Przy zamówieniu można uzgodnić niższą zawartość krzemu. Należy wówczas ocenić jej wpływ na określone właściwości, np. na hartowność.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.2, strona 35 (strona PDF 41). Tabela i uwagi nie zastępują pełnej normy.
3. Właściwości mechaniczne
Tabela C.5 – Właściwości mechaniczne stali stopowych bez dodatku boru
| Oznaczenie stali | Średnica | Stan dostawy | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| +AC lub +AC+PE | +AC+C+AC | +AC+C+AC+LC | ||||||
| powyżej, mm | do wartości włącznie, mm | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | |
| 42CrMo4 | 2 | 5 | — | — | 620 | 60 | 660 | 58 |
| 42CrMo4 | 5 | 40 | 630 | 58 | 610 | 60 | 650 | 58 |
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.5, strona 40. Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie; Z oznacza przewężenie po zerwaniu. Wartości odnoszą się wyłącznie do podanych zakresów średnic i stanów dostawy.
4. Wymagania dotyczące hartowności
Tabela C.7 – Granice twardości stali bez dodatku boru o określonej normalnej hartowności (+H)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C) | Wartość graniczna | Twardość HRC w odległości od czoła chłodzonego w próbie hartowności, mm | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | — | ||||
| 42CrMo4 | +H | 850 | maks. | 61 | 61 | 61 | 60 | 60 | 59 | 59 | 58 | 56 | 53 | 51 | 48 | 47 | 46 | 45 | — |
| 42CrMo4 | +H | 850 | min. | 53 | 53 | 52 | 51 | 49 | 43 | 40 | 37 | 34 | 32 | 31 | 30 | 30 | 29 | 29 | — |
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.7, strona 44.
Tabela C.9 – Granice twardości stali bez dodatku boru o zawężonych pasmach hartowności (+HH i +HL)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C) | Wartość graniczna | Twardość HRC w odległości od czoła chłodzonego w próbie hartowności, mm | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | ||||
| 42CrMo4 | +HH | 850 | maks. | 61 | 61 | 61 | 60 | 60 | 59 | 59 | 58 | 56 | 53 | 51 | 48 | 47 | 46 | 45 |
| 42CrMo4 | +HH | 850 | min. | 56 | 56 | 55 | 54 | 52 | 48 | 46 | 44 | 41 | 39 | 38 | 36 | 36 | 35 | 34 |
| 42CrMo4 | +HL | 850 | maks. | 58 | 58 | 58 | 57 | 56 | 54 | 53 | 51 | 49 | 46 | 44 | 42 | 41 | 40 | 40 |
| 42CrMo4 | +HL | 850 | min. | 53 | 53 | 52 | 51 | 49 | 43 | 40 | 37 | 34 | 32 | 31 | 30 | 30 | 29 | 29 |
a: Tabela nie dotyczy stali zamawianych z zawężonym zakresem zawartości węgla. Patrz przypis c do tabeli C.2.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.9, strona 49.
Tabela C.10 – Minimalna twardość rdzenia i maksymalna średnica przy co najmniej 90% martenzytu w próbie zahartowania rdzenia (+CH)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C), patrz uwaga a | Minimalna twardość rdzenia, HRC | Maksymalna średnica, mm, patrz uwaga b |
|---|---|---|---|---|
| 42CrMo4 | +CH | 850 | 50 | 21 |
a: Zalecany orientacyjny czas wygrzewania w temperaturze hartowania wynosi co najmniej 30 minut.
b: Podane maksymalne średnice można uzyskać przy najniższej hartowności danego gatunku. Dla odmian +HH maksymalna średnica może być większa.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.10, strona 50.
Wartości stanowią dane odniesienia z normy dla określonych warunków badania. Nie potwierdzają dostępności, przydatności do danego przekroju ani technologii obróbki cieplnej w produkcji. Wymagania dostawy podlegają ocenie technicznej.