1. Stany dostawy i obowiązujące wymagania
Tabela 1 – Stany dostawy, postacie wyrobu i obowiązujące wymagania
| Stan po obróbce cieplnej | Symbol | Pręt | Walcówka | Drut |
|---|---|---|---|---|
| Bez obróbki cieplnej | Bez oznaczenia lub +U | X | X | — |
| Po wyżarzaniu sferoidyzującym | +AC | X | X | X |
| Podstawa zamówienia | Obowiązujące wymagania |
|---|---|
| Tabela 3 i 4, 6 lub 7 lub 8 | Skład chemiczny według tabel 3 i 4; właściwości mechaniczne według tabeli 6, 7 lub 8. |
| Tabela 3 i 4, 6 lub 7 lub 8, 9 lub 10 lub 11 | Skład chemiczny według tabel 3 i 4; właściwości mechaniczne według tabeli 6, 7 lub 8; hartowność według tabeli 9, 10 lub 11. |
| Tabela 3 i 4, 6 lub 7 lub 8, 12 | Skład chemiczny według tabel 3 i 4; właściwości mechaniczne według tabeli 6, 7 lub 8; minimalna twardość rdzenia i maksymalna średnica według tabeli 12. |
| Tabela 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11 lub 12 | Wymagania uzupełniające lub specjalne według załącznika A do EN 10263-1, jeżeli uzgodniono je na etapie zapytania i zamówienia. |
Tabela 2 – Stan powierzchni przy dostawie
| Podstawa uzgodnienia | Stan powierzchni | Symbol | Pręt | Walcówka | Drut |
|---|---|---|---|---|---|
| O ile nie uzgodniono inaczej | W stanie po walcowaniu | Bez oznaczenia lub +AR | X | X | — |
| Specjalny stan powierzchni według uzgodnienia | Ciągniony na zimno | +C | — | — | X |
| Specjalny stan powierzchni według uzgodnienia | Lekko ciągniony na zimno | +LC | X | — | X |
| Specjalny stan powierzchni według uzgodnienia | Łuszczony | +PE | X | X | X |
X = ma zastosowanie; — = nie ma zastosowania. Inne stany dostawy można uzgodnić przy zamówieniu.
Stan po obróbce cieplnej i stan powierzchni to odrębne wymagania. Tabela podaje dane odniesienia z normy. Postać wyrobu, stan dostawy i przydatność do zastosowania należy potwierdzić przy zamówieniu.
Źródło: EN 10263-4:2017, tabele 1 i 2, strony 6–7 (strony PDF 7–8).
2. Skład chemiczny
Tabela 4 – Skład chemiczny stali z dodatkiem boru (analiza wytopowa)
Wymagania odniesienia dla 31CrMoB2-1, numer stali 1.7272. Są to wymagania odniesienia, a nie wyniki analizy konkretnego wytopu. Normę zamówienia oraz wymagania dla surowca i wyrobu gotowego należy potwierdzić odrębnie.
| Pierwiastek | Udział masowy, % |
|---|---|
| C | 0.28–0.33 |
| Si | ≤0.30 |
| Mn | 0.90–1.20 |
| P | ≤0.025 |
| S | ≤0.025 |
| Cr | 0.40–0.55 |
| Mo | 0.10–0.15 |
| Cu | ≤0.25 |
| B | 0.0008–0.005 |
Wartości podano w procentach masowych. Pojedyncze wartości oznaczają wartości maksymalne, o ile nie podano inaczej. Znak „—” oznacza puste pole w źródle, a nie zawartość zerową.
Pierwiastków niewymienionych nie wolno celowo dodawać bez zgody zamawiającego, z wyjątkiem dodatków niezbędnych do wykończenia wytopu. Należy ograniczać wprowadzanie ze złomu i innych materiałów produkcyjnych pierwiastków, które mogłyby pogorszyć hartowność, właściwości mechaniczne lub przydatność stali.
W stalach o wymaganej hartowności według tabel 9–11 dopuszcza się niewielkie odchylenia od granic składu, z wyjątkiem siarki i fosforu. Odchylenie nie może przekraczać 0.01% dla węgla ani wartości z tabeli 5 dla pozostałych pierwiastków.
W celu poprawy podatności na spęczanie na zimno można dodać 0.020–0.050% aluminium.
Jeżeli maksymalna zawartość chromu wynosi 0.30%, na etapie zapytania i zamówienia można również uzgodnić zawartość minimalną.
Aby zahartować rdzeń stali o numerze 1.5408, uwaga b określa dolną granicę zawartości chromu na poziomie 0.15%. Można ją uzgodnić na etapie zapytania i zamówienia. Dla szczególnych zastosowań można też uzgodnić niższą górną granicę.
Tabela 5 – Dopuszczalne odchylenia analizy kontrolnej wyrobu
| Pierwiastek | Wartości graniczne dla analizy wytopowej, % | Dopuszczalne odchylenie analizy kontrolnej wyrobu, % |
|---|---|---|
| C | ≤0.50 | ±0.02 |
| Si | ≤0.30 | ±0.03 |
| Mn | ≤1.00 | ±0.04 |
| Mn | >1.00 i ≤1.45 | ±0.05 |
| P | ≤0.025 | +0.005 |
| S | ≤0.025 | +0.005 |
| Cr | ≤1.70 | ±0.05 |
| Mo | ≤0.30 | ±0.03 |
| Ni | ≤2.00 | ±0.05 |
| B | ≤0.0050 | ±0.0003 |
| Cu | ≤0.25 | +0.03 |
Symbol ± oznacza, że w obrębie jednego wytopu wynik analizy kontrolnej danego pierwiastka może przekroczyć górną granicę lub spaść poniżej dolnej granicy z tabel 3 i 4, lecz nie w obu kierunkach jednocześnie.
W stalach o określonej zawartości siarki 0.020–0.035% lub 0.020–0.040% w analizie wytopowej dopuszczalne odchylenie wynosi ±0.005%.
Źródło: EN 10263-4:2017, tabela 4 na stronie 9 (strona PDF 10) oraz tabela 5 na stronie 10 (strona PDF 11). Tabele nie zastępują pełnej normy.
3. Właściwości mechaniczne
Tabela 8 – Właściwości mechaniczne stali z dodatkiem boru w podanym stanie dostawy
| Oznaczenie stali | Numer stali | Średnica | Stan dostawy | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| +U lub +PE | +AC lub +AC+PE | +U+C | +U+C+AC | +U+C+AC+LC | +AC+C | ||||||||||
| powyżej, mm | do wartości włącznie, mm | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | ||
| 31CrMoB2-1 | 1.7272 | 2 | 5 | — | — | — | — | — | — | 570 | 63 | 610 | 61 | — | — |
| 31CrMoB2-1 | 1.7272 | 5 | 40 | — | — | 570 | 61 | — | — | 550 | 63 | 590 | 61 | 690 | 56 |
Wartości wytrzymałości na rozciąganie w stanie dostawy +U nie odnoszą się do całego zakresu składu danego gatunku z tabeli 4. Zgodność wytrzymałości i wymagań hartowności należy sprawdzić dla dostarczanej średnicy i składu.
Źródło: EN 10263-4:2017, tabela 8, strona 14. Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie; Z oznacza przewężenie po zerwaniu. Wartości odnoszą się do podanych zakresów średnic i stanów dostawy. Kreska nie oznacza zera ani nie potwierdza dostępności.
4. Wymagania dotyczące hartowności
Tabela 11 – Granice twardości stali z dodatkiem boru o normalnej hartowności (+H)
| Oznaczenie stali | Numer stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C) | Wartość graniczna | Twardość HRC w odległości od czoła chłodzonego w próbie hartowności, mm | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | |||||
| 31CrMoB2-1 | 1.7272 | +H | 860 | maks. | 54 | 54 | 54 | 53 | 53 | 52 | 51 | 51 | 48 | 43 | 41 | — | — | — | — |
| 31CrMoB2-1 | 1.7272 | +H | 860 | min. | 48 | 48 | 47 | 47 | 45 | 45 | 41 | 39 | 31 | 27 | 25 | — | — | — | — |
Źródło: EN 10263-4:2017, tabela 11, strona 20.
Tabela 12 – Maksymalna średnica zapewniająca co najmniej 90% martenzytu w próbie zahartowania rdzenia (+CH)
| Oznaczenie stali | Numer stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C), patrz uwaga a | Minimalna twardość rdzenia, HRC | Maksymalna średnica, mm, patrz uwaga b |
|---|---|---|---|---|---|
| 31CrMoB2-1 | 1.7272 | +CH | 860 | 45 | 30 |
Zalecany orientacyjny czas wygrzewania w określonej temperaturze hartowania wynosi co najmniej 30 minut.
Maksymalne średnice dotyczą najniższej hartowności w obrębie gatunku. Dla odmian +HH maksymalna średnica może być większa.
Źródło: EN 10263-4:2017, tabela 12, strona 21.
Wartości stanowią dane odniesienia z normy dla określonych warunków badania. Nie potwierdzają dostępności, przydatności do danego przekroju ani technologii obróbki cieplnej w produkcji. Wymagania dostawy podlegają ocenie technicznej.