1. Stany dostawy i obowiązujące wymagania
Tabela B.1 – Zestawienie stanów po obróbce cieplnej przy dostawie, postaci wyrobu i obowiązujących wymagań
| Stan dostawy | Symbol | Walcówka | Pręt | Drut |
|---|---|---|---|---|
| Walcowany na gorąco lub łuszczony | +AR lub +PE | X | X | X |
| Ciągniony na zimno | +AR+C | — | X | X |
| Ciągniony na zimno i wyżarzany sferoidyzująco | +AR+C+AC | — | X | X |
| Ciągniony na zimno, wyżarzany sferoidyzująco i lekko ciągniony na zimno | +AR+C+AC+LC | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco lub wyżarzany sferoidyzująco i łuszczony | +AC lub +AC+PE | X | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco i ciągniony na zimno | +AC+C | — | X | X |
| Po obróbce zapewniającej mikrostrukturę ferrytyczno-perlityczną i określony zakres twardości | +FP | — | X | — |
X = ma zastosowanie; — = nie ma zastosowania.
Inne stany dostawy można uzgodnić przy zamówieniu.
Wymagania obowiązujące w zależności od podstawy zamówienia
| Zamawiany według oznaczeń stali z tabel | Wymaganie |
|---|---|
| B.2, B.3, B.4 lub B.5 | Skład chemiczny według B.2; właściwości mechaniczne według B.3, B.4 i B.5. |
| B.2, B.3, B.4, B.5, B.6 lub B.7 | Skład chemiczny według B.2; właściwości mechaniczne według B.3, B.4 i B.5; hartowność według B.6 i B.7. |
Wymagania uzupełniające lub specjalne według załącznika E stosuje się, jeżeli uzgodniono je na etapie zapytania i zamówienia.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela B.1, strona 22. Tabela zestawia postać wyrobu, stan dostawy i wymagania według normy. Faktyczne warunki dostawy należy potwierdzić oddzielnie.
2. Skład chemiczny
Tabela B.2 – Skład chemiczny stali do nawęglania (analiza wytopowa)
Wymagania normy dla analizy wytopowej stali 12NiCr3-2. Są to wymagania odniesienia, a nie wyniki analizy konkretnego wytopu. Normę zamówienia oraz wymagania dla surowca i wyrobu gotowego należy potwierdzić odrębnie.
| Pierwiastek | Udział masowy, % |
|---|---|
| C | 0.09–0.15 |
| Si | ≤0.30 |
| Mn | 0.30–0.60 |
| P | ≤0.025 |
| S | ≤0.025 |
| Cr | 0.40–0.70 |
| Ni | 0.50–0.80 |
| Mo | — |
| B | — |
| Cu | ≤0.25 |
Pierwiastków niewymienionych nie wolno celowo dodawać bez zgody zamawiającego, z wyjątkiem dodatków niezbędnych do wykończenia wytopu. Należy ograniczać wprowadzanie ze złomu i innych materiałów produkcyjnych pierwiastków, które mogłyby pogorszyć hartowność, właściwości mechaniczne lub przydatność stali.
W celu poprawy podatności na spęczanie na zimno można dodać 0.020–0.050% Al.
a: Pojedyncze wartości oznaczają wartości maksymalne, o ile nie podano inaczej. Kreska nie oznacza zawartości zerowej.
b: W stalach o wymaganej hartowności według tabel B.6 i B.7 dopuszcza się niewielkie odchylenia od granic składu, z wyjątkiem siarki i fosforu. Odchylenie nie może przekraczać 0.01% dla węgla ani wartości z tabeli 2 dla pozostałych pierwiastków.
c: Niższą zawartość krzemu lub określony zakres jego zawartości można uzgodnić przy zamówieniu.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela B.2, strona 24 (strona PDF 30). Tabela i uwagi nie zastępują pełnej normy.
3. Właściwości mechaniczne
Tabela B.5 – Właściwości mechaniczne stali stopowych
| Oznaczenie stali | Średnica | Stan dostawy | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| +AC | +FP | +AR+C+AC | +AR+C+AC+LC | +AC+C | ||||||||
| powyżej, mm | do wartości włącznie, mm | Rm maks., MPa | Z min., % | HB min. | HB maks. | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | |
| 12NiCr3-2 | 2 | 5 | — | — | — | — | 500 | 64 | 540 | 62 | — | — |
| 12NiCr3-2 | 5 | 10 | 500 | 62 | 130 | 180 | 480 | 64 | 520 | 62 | 620 | 59 |
| 12NiCr3-2 | 10 | 40 | 500 | 62 | 130 | 180 | 480 | 64 | 520 | 62 | 610 | 59 |
Źródło: ISO 4954:2018, tabela B.5, strona 28. Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie; Z oznacza przewężenie po zerwaniu. HB oznacza twardość Brinella tam, gdzie ją określono. Wartości odnoszą się wyłącznie do podanych zakresów średnic i stanów dostawy.
4. Wymagania dotyczące hartowności
Tabela B.6 – Granice twardości stali o normalnej hartowności (+H)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C) | Wartość graniczna | Twardość HRC w odległości od czoła chłodzonego w próbie hartowności, mm | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | ||||
| 12NiCr3-2 | +H | 870 | maks. | 43 | 40 | 35 | 26 | 21 | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 12NiCr3-2 | +H | 870 | min. | 37 | 32 | 25 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
Źródło: ISO 4954:2018, tabela B.6, strona 29.
Wartości stanowią dane odniesienia z normy dla określonych warunków badania. Nie potwierdzają dostępności, przydatności do danego przekroju ani technologii obróbki cieplnej w produkcji. Wymagania dostawy podlegają ocenie technicznej.
