1. Stany dostawy i obowiązujące wymagania
Tabela C.1 – Zestawienie stanów po obróbce cieplnej przy dostawie, postaci wyrobu i obowiązujących wymagań
| Stan dostawy | Symbol | Walcówka | Pręt | Drut |
|---|---|---|---|---|
| Walcowany na gorąco lub łuszczony | +AR lub +PE | X | X | X |
| Ciągniony na zimno | +AR+C | — | X | X |
| Ciągniony na zimno i wyżarzany sferoidyzująco | +AR+C+AC | — | X | X |
| Ciągniony na zimno, wyżarzany sferoidyzująco i lekko ciągniony na zimno | +AR+C+AC+LC | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco lub wyżarzany sferoidyzująco i łuszczony | +AC lub +AC+PE | X | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco i ciągniony na zimno | +AC+C | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco, ciągniony na zimno i ponownie wyżarzany sferoidyzująco | +AC+C+AC | — | X | X |
| Wyżarzany sferoidyzująco, ciągniony na zimno, ponownie wyżarzany sferoidyzująco i lekko ciągniony na zimno | +AC+C+AC+LC | — | X | X |
X = ma zastosowanie; — = nie ma zastosowania.
Inne stany dostawy można uzgodnić przy zamówieniu.
Wymagania obowiązujące w zależności od podstawy zamówienia
| Zamawiany według oznaczeń stali z tabel | Wymaganie |
|---|---|
| C.2, C.3, C.4, C.5 lub C.6 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6, C.7, C.8 lub C.9 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6; hartowność według C.7, C.8 i C.9. |
| C.2, C.3, C.4, C.5, C.6 lub C.10 | Skład chemiczny według C.2 i C.3; właściwości mechaniczne według C.4, C.5 i C.6; minimalna twardość rdzenia i maksymalna średnica według C.10. |
Wymagania uzupełniające lub specjalne według załącznika E stosuje się, jeżeli uzgodniono je na etapie zapytania i zamówienia.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.1, strona 34. Tabela zestawia postać wyrobu, stan dostawy i wymagania według normy. Faktyczne warunki dostawy należy potwierdzić oddzielnie.
2. Skład chemiczny
Tabela C.3 – Skład chemiczny stali z dodatkiem boru do ulepszania cieplnego (analiza wytopowa)
Wymagania normy dla analizy wytopowej stali 27MnB4. Są to wymagania odniesienia, a nie wyniki analizy konkretnego wytopu. Normę zamówienia oraz wymagania dla surowca i wyrobu gotowego należy potwierdzić odrębnie.
| Pierwiastek | Udział masowy, % |
|---|---|
| C | 0.25–0.30 |
| Si | ≤0.30 |
| Mn | 0.90–1.20 |
| P | ≤0.025 |
| S | ≤0.025 |
| Cr | ≤0.30 |
| Mo | — |
| B | 0.0008–0.005 |
| Cu | ≤0.25 |
Pierwiastków niewymienionych nie wolno celowo dodawać bez zgody zamawiającego, z wyjątkiem dodatków niezbędnych do wykończenia wytopu. Należy ograniczać wprowadzanie ze złomu i innych materiałów produkcyjnych pierwiastków, które mogłyby pogorszyć hartowność, właściwości mechaniczne lub przydatność stali.
W celu poprawy podatności na spęczanie na zimno można dodać 0.020–0.050% Al.
a: Pojedyncze wartości oznaczają wartości maksymalne, o ile nie podano inaczej. Kreska nie oznacza zawartości zerowej.
b: W stalach o wymaganej hartowności według tabeli C.8 dopuszcza się niewielkie odchylenia od podanych granic, z wyjątkiem siarki i fosforu. Odchylenie nie może przekraczać 0.01% dla węgla ani wartości z tabeli 2 dla pozostałych pierwiastków.
c: Przy zamówieniu można uzgodnić niższą zawartość krzemu. Należy wówczas ocenić jej wpływ na określone właściwości, np. na hartowność.
d: Jeżeli określono maksymalną zawartość chromu 0.30%, na etapie zapytania i zamówienia można uzgodnić niższą granicę.
e: Aby zahartować 30MoB1 na wskroś, dolna granica zawartości Cr musi wynosić 0.15%. Można ją uzgodnić na etapie zapytania i zamówienia. Dla szczególnych zastosowań można też uzgodnić niższą górną granicę Cr.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.3, strona 37 (strona PDF 43). Tabela i uwagi nie zastępują pełnej normy.
3. Właściwości mechaniczne
Tabela C.6 – Właściwości mechaniczne stali z dodatkiem boru
| Oznaczenie stali | Średnica | Stan dostawy | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| +AR lub +PE | +AC lub +AC+PE | +AR+C | +AR+C+AC | +AR+C+AC+LC | +AC+C | |||||||||
| powyżej, mm | do wartości włącznie, mm | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | Rm maks., MPa | Z min., % | |
| 27MnB4 | 2 | 5 | — | — | — | — | — | — | 530 | 65 | 570 | 63 | — | — |
| 27MnB4 | 5 | 40 | — | — | 540 | 63 | — | — | 520 | 65 | 560 | 63 | 640 | 58 |
Wartości wytrzymałości na rozciąganie w stanie dostawy +AR nie odnoszą się do całego zakresu składu danego gatunku z tabeli C.3. Zgodność wytrzymałości i wymagań hartowności należy sprawdzić dla dostarczanej średnicy i składu.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.6, strona 42. Rm oznacza wytrzymałość na rozciąganie; Z oznacza przewężenie po zerwaniu. Wartości odnoszą się wyłącznie do podanych zakresów średnic i stanów dostawy.
4. Wymagania dotyczące hartowności
Tabela C.8 – Granice twardości stali z dodatkiem boru o określonej normalnej hartowności (+H)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C) | Wartość graniczna | Twardość HRC w odległości od czoła chłodzonego w próbie hartowności, mm | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.5 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | ||||
| 27MnB4 | +H | 870 | maks. | 53 | 52 | 51 | 50 | 48 | 45 | 41 | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 27MnB4 | +H | 870 | min. | 46 | 44 | 43 | 36 | 27 | 21 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.8, strona 46.
Tabela C.10 – Minimalna twardość rdzenia i maksymalna średnica przy co najmniej 90% martenzytu w próbie zahartowania rdzenia (+CH)
| Oznaczenie stali | Symbol | Temperatura austenityzowania, °C (±5 °C), patrz uwaga a | Minimalna twardość rdzenia, HRC | Maksymalna średnica, mm, patrz uwaga b |
|---|---|---|---|---|
| 27MnB4 | +CH | 870 | 43 | 14 |
a: Zalecany orientacyjny czas wygrzewania w temperaturze hartowania wynosi co najmniej 30 minut.
b: Podane maksymalne średnice można uzyskać przy najniższej hartowności danego gatunku. Dla odmian +HH maksymalna średnica może być większa.
Źródło: ISO 4954:2018, tabela C.10, strona 50.
Wartości stanowią dane odniesienia z normy dla określonych warunków badania. Nie potwierdzają dostępności, przydatności do danego przekroju ani technologii obróbki cieplnej w produkcji. Wymagania dostawy podlegają ocenie technicznej.